Kayak bağlaması nedir, ne işe yarar?

Tüm kış sporlarında olduğu gibi kayak sporunda kayak bağlaması seçiminde dikkat etmeniz gereken önemli noktalar bulunuyor.

Kayak bağlamasının işlevi nedir?

  • Kayaklarınızın ayağınızda güvenli bir biçimde kalmasını sağlamak,
  • Düşme anında kayakları serbest bırakarak sakatlanmanızı önlemeye yardımcı olmaktır.

Bunun yanında bağlamalar titreşimleri ve şokları bastırarak yorgunluğu azaltır ve düşme sonrası kayakların uzaklaşmasını önler.

Bağlama parçaları ve aksesuarları
Bağlamalar ayakkabının burnunu tutan ön bağlama ve topuğunu tutan arka bağlama olmak üzere iki ana parçadan oluşur. Düşme anında oluşan kuvvetlerin uygulandığı yere ve büyüklüğe göre ön bağlama yanlara doğru, arka bağlama ise yukarı doğru ayakkabıyı serbest bırakacak şekilde tasarlanmıştır.

Kayak frenleri ayakkabıların altında bağlamalara iliştirilmiş çatallardır. Ayakkabılar bağlamaların içindeyken çatallar kayakların kenarlarına teğet kenarlara çekilir. Düşme durumunda olduğu gibi bağlama serbest bıraktığında çatallar açılır ve karı tutar. Böylece kayakların uzaklaşmasını önler. Kayak frenleri daha kolay taşımak için kayak tabanlarını birbirlerine de kilitler.

Anti-sürtünme parçaları (veya AFD’ler), ayakkabının burununun hizasında kayak üzerine monte edilmiş metal veya Teflon® desteklerdir. AFD ön bağlamalar attığında ayakkabıların kolayca dışarı kaymasına imkan verir.

Yükselticiler ayakkabı altında kayağı sertleştirerek ve kaldıraç görevi görerek daha iyi kenar açısı ve tepkisi sağlayan ve performans artıran bağlama aksesuarıdır. Ayakkabıyı kar seviyesinden yükselttikleri için dizlerin kara çok yaklaştığı keskin dönüşlerde ayakkabıların yanlarının kara dokunmasını güçleştirerek potansiyel düşmeleri önlerler. Bazı bağlamaların orijinal parçasıdır, ayrıca satıldığı da görülür.

Size uygun bağlama
Size uygun bağlamayı belirleyen en önemli faktörler kayak düzeyiniz ve ağırlığınızdır. Kayak düzeyinizi aşağıdaki sınıflara göre belirleyebilirsiniz

Yeni Başlayan (Tip I)
Yeni başlayanlar, düşük eğimli pistlerde yavaş kaymayı tercih edenler.
Orta Düzey (Tip II)
Temel kayak yeteneklerine sahip, ileri düzey (siyah) pistler dışında bir çok arazi ve kar koşullarında oldukça kontrollü olan ve tam kontrollü olma yolunda gelişmekte kayakçılar.
İleri düzey (Tip III)
Buzlu, dik, bol kar, parçalı ve benzeri her tür koşulda, ileri düzey (siyah) pistlerde, ve yüksek hızlarda kontrollü kayabilen kayakçılar ve yarışçılar.
Bağlamada DIN Ayarı
DIN ayarı için kısaca, kayak sırasında düştüğünüzde kayağın ayağınızdan çıkmasını sağlayarak, ayaklarınızı serbest bırakmak ve sakatlanma riskini en aza düşürmek için yapılan bir ayarlamadır diyebiliriz.
Bağlamaların ayakkabıyı serbest bırakmaları için gerekli olan kuvvetle doğru orantılı olarak “DIN” ayar aralıkları bulunur. DIN ayarı ne kadar büyük ayarlanmışsa bağlama ayakkabıyı o kadar güç serbest bırakacaktır. Kayak düzeyi ilerledikçe ayarlanması gereken DIN değeri de büyür. Bağlamalar çeşidine göre değişik DIN ayarı aralıklarına sahiptir (örneğin 1 ile 9 arası, 4 ile 24 arası gibi). Genellikle yüksek aralıklara sahip bağlamalar daha pahalıdır ve daha fazla ek özelliklere sahiptir. DIN ayarlarını vücut ağırlığı da etkiler. Ağır bir kayakçı düşme sırasında bağlamalarına daha fazla kuvvet uygular ve daha yüksek DIN ayarına ihtiyacı vardır, hafif bir kayakçı için ise düşük DIN ayarı gereklidir.
Genel olarak DIN ayarları aşağıdaki gibidir;
  • Yeni başlayanlar – 3 ile 6 arası
  • Orta düzey – 5 ile 9 arası
  • İleri düzey – 6 ile 12 arası (yarışçılar 24’e kadar)

DIN ayarının dikkatli yapılması gerekir. Ayar, olması gerekenden düşük ayarlanırsa kayma sırasındaki sıradan bir titreşim kayağın ayağınızdan çıkmasına serbest bırakmasına neden olabilir. Ayar, olması gerekenden yüksekse düşme sırasında ayakkabınız kayağınızdan ayrılmayarak sakatlanmanıza neden olabilir.

Montaj
Bağlamanın nasıl ve nerede monte edildiği önemlidir. Çoğu kayak üzerinde üreticinin önerdiği montaj yeri işaretlidir. Bayanların farklı ağırlık merkezleri olduğu için onların bağlamaları genellikle merkezin biraz önüne monte edilir.

Kayak bağlaması bakımı
Bağlamalar neredeyse hiç bakım gerektirmez. Aşağıdaki bir kaç şeye dikkat ettiğiniz sürece bağlamanız bir çok sezon sorunsuz çalışacaktır.

  • Her sezon öncesi bağlamanızın ayarlarını bir uzman teknisyene ayarlattırın.
  • Kayaklarınızı arabanızın üstünde portbagajda taşırken bağlamaları yol kirinden korumak için örtün.
  • Sezon dışında kayaklarınızı ılık ve kuru bir yerde saklayın.

Faruk Karataş

1987 yılında başlayan kayak macerası hız kesmeden devam ediyor. Eski milli sporcu, kayak antrenörü. Kış sporlarıyla ilgili araştırma yapmayı ve edindiği bilgileri paylaşmayı seviyor. Kayak, snowboard ve diğer tüm kış sporları hakkında kaliteli içerikler üretip insanların faydasına sunmak amacıyla kayaksever.com sitesini kurdu.

İlginizi Çekebilir

Başa dön tuşu
error: Content is protected !!